Audyt energetyczny domu jednorodzinnego – warto czy nie warto?


Gospodarka cieplna budynku utożsamiana z odczuwaniem komfortu użytkowania budynku od zawsze powodowała i zapewne nadal będzie ból głowy właścicielom domów jednorodzinnych. Chodzi rzecz jasna o ekonomikę, a więc przetrwanie sezonu grzewczego, w którym koszty paliwa zużywanego dla potrzeb centralnego ogrzewania pochłaniają znaczną część domowego budżetu.

Z jednej strony mamy zatem do czynienia z kosztami eksploatacyjnymi, z drugiej strony pojawia się poszukiwanie możliwości ich zmniejszenia, ale przy jednoczesnym poniesieniu kosztów inwestycyjnych, a więc na termomodernizację budynku. Pojawiają się pytania o okres zwrotu poniesionych nakładów, o roczne oszczędności jakie wynikać będą ze zmniejszenia zapotrzebowania budynku na ciepło. Precyzyjną odpowiedź na powyższe pytania daje audyt energetyczny.

Czy audyt energetyczny jest konieczny przed podjęciem prac termomodernizacyjnych? Nie jest, ponieważ firmy wykonujące docieplenia budynków i tak wykonają swoją pracę, za którą wezmą od inwestora odpowiednią kwotę. Czy wykonają swoją pracę tak jak należy? W większości przypadków zapewne tak, być może zlikwidowane zostaną wszystkie mostki cieplne, styropian będzie klejony obwodowo, a nawiercone w ścianie otwory zostaną oczyszczone przed kołkowaniem. Stanie się tak pod warunkiem, ze trafimy na rzetelną firmę wykonawczą. Nie zmieni to jednak jednej zasadniczej kwestii, a mianowicie tego, że działanie bez audytu energetycznego będzie nadal działaniem „po omacku”.


Na czym polega audyt energetyczny?

Audyt energetyczny to opracowanie określające w precyzyjny sposób zakres, parametry techniczne oraz ekonomiczne potencjalnej inwestycji, zawierające rekomendacje co do przyjęcia rozwiązań optymalnych z punktu widzenia ekonomiki przedsięwzięcia (poniesionych nakładów inwestycyjnych do uzyskanych efektów w określonych czasie). Opracowanie takie, wraz ze wskazaniem wariantu optymalnego, stanowi jednocześnie założenia do projektu termomodernizacji. Audyt energetyczny można zdefiniować więc jako systematyczną procedurę pozwalającą na zdobycie wiedzy na temat profilu zużycia energii danego budynku oraz określenie opłacalnych ekonomiczne działań i wynikających z ich realizacji oszczędności.

Zrozumienie istoty wykonania audytu energetycznego w przypadku właścicieli czy użytkowników obiektów powinno wynikać wprost ze świadomości istnienia różnicy pomiędzy zużyciem energii w obiekcie, a możliwym do osiągnięcia poziomem zużycia. Wynika on z podjęcia określonych działań na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej. Rolą audytora energetycznego jest w każdym z przypadków dostarczenie wiedzy w jaki sposób i przy zastosowaniu jakich technologii, taki stan osiągnąć.


Wizja lokalna

Rolą audytora energetycznego jest ocenienie stanu faktycznego budynku. Jest to działanie, którego nie da się przeprowadzić w trakcie rozmowy telefonicznej lub analizując projekt budynku. Konieczna jest wizja lokalna! Często dochodzi do sytuacji, w których stan faktyczny ocenianego budynku odbiega od tego, co zawarte zostało w projekcie budowlanym. Jest to po pierwsze efekt zmian wprowadzanych w trakcie budowy (nie wymagających zmian projektu budowlanego), często wynikających z chęci zaoszczędzenia przez inwestora np. na materiałach budowlanych. Druga kwestia, to adaptacje wprowadzane przez użytkowników w trakcie eksploatacji budynku. Przykładów jest wiele, począwszy od wymiany stolarki okiennej i drzwiowej, aż do zmiany projektowanej funkcji pomieszczeń. Dlatego właśnie, obowiązkiem audytora jest osobiste wykonanie oględzin obiektu i przeprowadzenie rozmowy z inwestorem. Jeżeli ktoś proponuje audyt w 24 godziny, kontaktując się telefonicznie lub drogą mailową, warto zastanowić się czy niższa cena jest rzeczywiście tym co chcemy uzyskać w zamian za rzetelność przeprowadzonych obliczeń.


Ocena budynku i propozycje zmian

Samo wykonanie audytu energetycznego obejmuje w pierwszej kolejności analizę parametrów i stanu technicznego budynku (w oparciu o projekt budowlany, wspomnianą powyżej wizję lokalną, badanie termowizyjne etc.), charakterystyki energetycznej budynku (zapotrzebowanie na ciepło, zużycie energii, zamówiona moc cieplna, wysokości taryf i opłat), charakterystyki systemu grzewczego (typ i parametry instalacji, rodzaje grzejników, sprawności poszczególnych elementów instalacji) oraz instalacji ciepłej wody użytkowej. Konieczne jest uwzględnienie charakterystyki znajdujących się w budynku: kotłowni lub węzła cieplnego, systemu wentylacji, instalacji gazowej, a także przewodów kominowych.

Zebranie wszystkich wymienionych danych w sposób najbardziej precyzyjny i rzetelny pozwala na prawidłowe przeprowadzenie obliczeń zapotrzebowania budynku na ciepło. Dopiero posiadając taką wiedzę, można w sposób kompleksowy i właściwy podejść do tematu termomodernizacji budynku proponując konkretne warianty ulepszeń oraz przedsięwzięć opłacalnych z punktu widzenia inwestora (w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej).

Zebranie danych i ich analiza pod kątem zapotrzebowania budynku na energię pozwala na określenie zużycia energii w standardowym sezonie grzewczym (na podstawie bilansów strat i zysków ciepła, w tym na wentylację), a dodatkowo określane są średnie koszty ogrzewania w sezonie grzewczym, które stanowią punkt odniesienia do proponowanych działań termomodernizacyjnych. Rolą audytora jest rzecz jasna weryfikacja prawidłowości interpretacji przyjętych do obliczeń danych.

Efektem przeprowadzonych obliczeń jest zaproponowanie zazwyczaj kilku wariantów docieplenia budynku. Naturalnym i wymienianym w pierwszej kolejności działaniem jest docieplenie ścian zewnętrznych, następnie docieplenie stropu pod nieogrzewanym poddaszem oraz wymiana stolarki okiennej. Warto w tej sytuacji pamiętać, że jednym z działań wchodzących w skład termomodernizacji jest także wymiana źródła ciepła i modernizacja instalacji centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej. Trudno wchodzić w szczegóły każdego z wyżej wymienionych działań, ponieważ każde ma swoją charakterystyczną specyfikę i aspekty na które należy zwrócić uwagę. Między innymi z tego właśnie powodu, warto wykorzystać wiedzę i doświadczenie audytora energetycznego. Nie każdy inwestor musi być specjalistą od budownictwa czy systemów c.o., c.w.u. i wentylacji, audytor energetyczny powinien.


Podsumowanie

Efektem wykonania audytu energetycznego jest zaproponowanie możliwych do wykonania przedsięwzięć, których wynikiem będzie zwiększenie efektywności energetycznej budynku poprzez zmniejszenie zużycia energii, a co za tym idzie, kosztów na cele ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Odpowiadając na pytanie czy warto wykonać audyt energetyczny – tak, warto. Oczywiście jest to dodatkowy koszt jaki inwestor ponosi decydując się na termomodernizację budynku. Z drugiej jednak strony, jest to inwestycja w wiedzę na temat budynku, który zamieszkujemy i gwarancja podjęcia optymalnej decyzji co do termomodernizacji, z uwzględnieniem kwestii energetycznych, ekonomicznych, a także co obecnie istotne – ekologicznych. Dodatkowym atutem, choć nie należy tego utożsamiać z audytem energetycznym, jest możliwość uzyskania świadectwa charakterystyki energetycznej, koniecznego w przypadku sprzedaży bądź najmu nieruchomości.

Czasy się zmieniają, warunki techniczne dla nowopowstających budynków są coraz bardziej rygorystyczne, ale jedno jest niezmienne – wszyscy chcemy, żeby w naszym domu było ciepło. Termomodernizacja to nie tylko sposób na odczuwanie wyższego komfortu użytkowania budynku ale także obniżenie jego kosztów eksploatacyjnych. Aby jednak mogła przynieść spodziewane efekty musi być przeprowadzona w sposób profesjonalny, a bez audyt energetycznego, będzie to bardzo trudne.


Opracowanie:
RESponsibility Polska